Scomber scombrus, de Atlantische makreel, is een pelagische trekvis die in scholen van duizenden exemplaren langs de Nederlandse kust trekt. De timing is verbluffend voorspelbaar: rond half mei verschijnen de eerste scholen op de zuidelijke Noordzee, in juni en juli ligt de piek, eind augustus zwakt de aanvoer af en in september-oktober trekken de laatste exemplaren weer noordwest naar de hoofdgronden boven 60 graden noorderbreedte.
In dit artikel werken we de seizoenkalender 2026 uit, beschrijven we de migratieroute langs de Hollandse kust, vergelijken we de drie belangrijkste vertrekhavens (Scheveningen, IJmuiden, Vlissingen) en kijken we hoe windrichting, getijde en watertemperatuur de dag-bijt bepalen. Bronnen: Sportvisserij Nederland (sportvisserijnederland.nl), Big Game NL en de Rederij-data over vertrektijden 2026.
Migratieroute en timing
Makreel overwintert in diepe wateren van de Atlantische kant, vaak rond de Faeroer en de Noorse continentale plat. Vanaf maart trekt een deel van de populatie zuidwaarts langs de Britse westkust de Noordzee in, langs de Nederlandse kust geeft dat vanaf half mei meetbare eerste vangsten. De Big Game NL-data uit 2024 en 2025 wijzen op gemiddelde aankomstdatums tussen 12 en 22 mei voor het zuidelijke Noordzeebekken.
De piek ligt tussen 10 juni en 25 juli, met scholen die zich op 5 tot 25 mijl uit de kust ophouden, op 15 tot 45 m diepte. Watertemperatuur is doorslaggevend: makreel jaagt het felst tussen 13 en 17 graden zeewater. Boven 18 graden zakt de school dieper en wordt de bijt grilliger. In 2025 was deze piek bijzonder goed door langdurige stabiele zomerse winddrukken (Hoog Azoren).
Vertrekhaven Scheveningen
Scheveningen is voor Randstad-vissers de meest toegankelijke haven. Rederij Vrolijk en Sport Fishing Company zetten dagelijks vanaf half mei tot eind september charters in. Vertrektijden in 2026 liggen typisch op 8.00 uur, terugkomst rond 17.00 uur. Dagprijzen 2026: gedeelde charter 65 tot 85 euro per persoon, privecharter 800 tot 1.200 euro voor 6 personen.
De vislocatie ligt typisch op 8 tot 18 mijl uit Scheveningen, ter hoogte van de Nieuwe Waterweg-uitstroom waar warme rivierwater pelagische soorten aantrekt. De school staat op 20 tot 35 m diepte. Een 2,40 m boothengel met 50 tot 150 g werpgewicht en een Penn Squall 30 LD multiplier reel of een Shimano TLD 25 zijn de standaard. Paternosterlijn 0,40 mm met 4 tot 6 makreelvedertjes (verenpaternoster) en 80 tot 120 g lood.
Vertrekhaven IJmuiden
IJmuiden is qua geografische ligging vergelijkbaar met Scheveningen maar heeft directere toegang tot de Bruine Bank en de IJ-Geul. The Sport Fishing Company vaart vanaf hier dagelijks. Het voordeel van IJmuiden is dat charterboten direct uit de havenmonding bij elke wind kunnen uitvaren zonder strandbarriere, wat in 2026 betekent dat zelfs bij windkrachten 5 tot 6 het uitvaren door blijft gaan.
Voor groepen tot 12 personen biedt The Sport Fishing Company privecharters vanaf 950 euro per dagdeel. De vislocatie voor makreel ligt op 10 tot 22 mijl uit IJmuiden. Bij noordwesten wind ontstaat hier vaak een zone van opgejaagde aas-vis op de Bruine Bank rand, wat een explosie aan makreel-activiteit oplevert. Een Lowrance HDS Live 12 op de boot toont deze pelagische scholen scherp op 15 tot 30 m diepte.
Vertrekhaven Vlissingen en Neeltje Jans
Vlissingen en Neeltje Jans zijn voor Brabantse en Zeeuwse vissers de meest praktische optie. De makreel-vangst ligt hier qua timing iets later dan in Scheveningen en IJmuiden: gemiddeld 7 tot 10 dagen later in mei en eveneens latere vertrek-piek (15 juni tot 30 juli). De reden is dat de zuidwestelijke Noordzee met de Schelde-uitstroom warmer water heeft maar pelagische soorten 2 tot 3 weken later trekken.
Vanuit Vlissingen vaart Sharky Charters en vanuit Stellendam (in de buurt van Neeltje Jans) opereren meerdere charterrederijen. Dagprijzen 2026 zijn vergelijkbaar: 60 tot 80 euro gedeeld, 700 tot 1.000 euro privecharter. Dieptes ter hoogte van Westkapelle en de Zeeuwse banken liggen op 10 tot 30 m, met diepere zones rond 35 m verder uit.
Tackle 2026: hengels, lijn, kunstaas
Voor makreel op de Noordzee werkt een 2,10 tot 2,40 m boothengel met 50 tot 150 g werpgewicht. Daiwa Saltist BJ 240 of Shimano Beastmaster BX 50-100 zijn betaalbare standaards. Combineer met een Penn Squall 30 LD of Shimano TLD 15 multiplier reel met 0,40 mm monofilament of 0,30 mm gevlochten lijn (Berkley Big Game of Spro Slick Stalker).
Op de eindlijn een paternosterrig met 4 tot 6 makreelvedertjes (Cox & Rawle, Hayabusa Sabiki Mackerel of klassieke Mustad Daylight 110 mm) en 80 tot 150 g speed lood. Bij sterke stroming op het IJ-Geul-traject kan 200 g nodig zijn. Cirkelhaken zijn niet gangbaar op makreel-paternoster, maar wel zijn weerhaakloze haken in 2026 op steeds meer charters verplicht voor goede release van bijvangst (kabeljauw juvenielen).
Weersomstandigheden en getijdeneffect
Wind van west tot zuidwest tussen 2 en 4 Beaufort is ideaal voor makreel-trips. Een matige golfslag activeert de scholen en houdt het zonlicht-doorvalpatroon gevarieerd. Doodstil heldere weer is daarentegen lastig: makreel staat dan dieper en wordt visueel afgeleid door de boot-schaduw. Bij 5 tot 6 Beaufort uit het zuidwesten is varen nog mogelijk maar uitvaren wordt minder comfortabel.
Het getij heeft op pelagische soorten als makreel minder invloed dan op kabeljauw of pieterman. Wel concentreert hoog water bij de Bruine Bank en op de IJ-Geul de scholen door stuwende stroming. Een handige indicator: het Big Game NL-forum publiceert sinds 2023 dagelijkse vangstrapporten met timestamp en GPS-zone, een uitstekende real-time bron om uitvaartijden af te stemmen op actuele activiteit.
FAQ
Wanneer komt de makreel naar de Nederlandse kust?
Makreel arriveert tussen 10 en 25 mei in het zuidelijke Noordzeebekken voor de Nederlandse kust. De eerste vangsten zijn vrijwel altijd op het Bruine Bank-traject voor IJmuiden en Scheveningen. Voor Vlissingen en Neeltje Jans valt de aankomst 7 tot 10 dagen later, meestal vanaf 20 mei tot eind mei. De piek loopt van begin juni tot eind juli, met de allergrootste scholen rond half juli wanneer watertemperaturen tussen 14 en 17 graden bewegen. In september trekken de laatste scholen weer noordwaarts.
Welke haven is de beste voor makreel-charters?
Voor Randstad-vissers is Scheveningen of IJmuiden het meest praktisch, met dagelijkse charters van Rederij Vrolijk en The Sport Fishing Company. IJmuiden heeft directere zee-toegang en kan ook bij windkracht 5-6 uitvaren. Vlissingen of Stellendam zijn voor Zeeuwse en Brabantse vissers logischer, met aankomst-timing typisch 1-2 weken later in het seizoen. Lauwersoog in het noorden vist rendabel pas vanaf eind juni, maar geeft toegang tot Friese kustzones met grotere makreel (boven 40 cm).
Welke tackle gebruik ik voor makreel?
Een 2,10 tot 2,40 m boothengel met 50 tot 150 g werpgewicht zoals de Daiwa Saltist BJ 240 of Shimano Beastmaster BX 50-100 is in 2026 standaard. Combineer met een Penn Squall 30 LD multiplier reel, hoofdlijn 0,40 mm monofilament of 0,30 mm gevlochten en een paternosterrig met 4-6 makreelvedertjes. Lood 80-150 g afhankelijk van stroming. Cox & Rawle of Hayabusa Sabiki vedertjes scoren consistent. Op sommige charters zijn weerhaakloze haken in 2026 verplicht voor goede release van bijvangst.
Hoe diep zit makreel in de Noordzee?
Makreel staat in mei-juni op 15 tot 30 m diepte, in juli-augustus op 20 tot 35 m. Bij watertemperaturen boven 18 graden zakt de school dieper, tot 40 m. Op een Lowrance HDS Live 12 of Garmin GPSMAP 1023xsv zie je pelagische scholen als korte verticale wolken op het scherm, vaak op 25 tot 30 m. Charterkapiteins zoeken doelgericht deze scholen op met de boot-mounted sonar, daarna laat de boot zich over de school drijven en valt iedereen aan met paternosters.
Wat zijn de beste weersomstandigheden voor makreel?
Wind west tot zuidwest tussen 2 en 4 Beaufort met bewolkte zon is in 2026 nog altijd ideaal. Matige golfslag activeert de school, gevarieerd zonlicht-doorvalpatroon helpt het kunstaas opvallen. Doodstil heldere zonnedagen zijn lastig omdat makreel dieper trekt en boot-schaduw afschrikt. Sterke noordwesten wind boven 5 Beaufort levert grote variatie op: scholen worden naar de Bruine Bank-rand gedreven en kunnen daar enorm geconcentreerd zijn, maar uitvaren is minder comfortabel.
Mag ik onbeperkt makreel meenemen?
Sinds 2024 geldt op de Noordzee voor sportvissers een limiet van 25 makreel per persoon per dag voor recreatief gebruik. Boven die limiet gevangen makreel moet worden teruggezet. Charterboten respecteren deze limiet streng en hanteren tellingen aan boord. Sportvisserij Nederland (sportvisserijnederland.nl) publiceert jaarlijks de actuele recreatieve aanvoerlimieten op basis van EU-quota voor IFM-soorten. Voor makreel onder 30 cm geldt vrijwillige terugzet om jongmateriaal te beschermen.
Veelgestelde Vragen
Makreel arriveert tussen 10 en 25 mei in het zuidelijke Noordzeebekken voor de Nederlandse kust. De eerste vangsten zijn vrijwel altijd op het Bruine Bank-traject voor IJmuiden en Scheveningen. Voor Vlissingen en Neeltje Jans valt de aankomst 7 tot 10 dagen later, meestal vanaf 20 mei tot eind mei. De piek loopt van begin juni tot eind juli, met de allergrootste scholen rond half juli wanneer watertemperaturen tussen 14 en 17 graden bewegen. In september trekken de laatste scholen weer noordwaarts.
Voor Randstad-vissers is Scheveningen of IJmuiden het meest praktisch, met dagelijkse charters van Rederij Vrolijk en The Sport Fishing Company. IJmuiden heeft directere zee-toegang en kan ook bij windkracht 5-6 uitvaren. Vlissingen of Stellendam zijn voor Zeeuwse en Brabantse vissers logischer, met aankomst-timing typisch 1-2 weken later in het seizoen. Lauwersoog in het noorden vist rendabel pas vanaf eind juni, maar geeft toegang tot Friese kustzones met grotere makreel (boven 40 cm).
Een 2,10 tot 2,40 m boothengel met 50 tot 150 g werpgewicht zoals de Daiwa Saltist BJ 240 of Shimano Beastmaster BX 50-100 is in 2026 standaard. Combineer met een Penn Squall 30 LD multiplier reel, hoofdlijn 0,40 mm monofilament of 0,30 mm gevlochten en een paternosterrig met 4-6 makreelvedertjes. Lood 80-150 g afhankelijk van stroming. Cox & Rawle of Hayabusa Sabiki vedertjes scoren consistent. Op sommige charters zijn weerhaakloze haken in 2026 verplicht voor goede release van bijvangst.
Makreel staat in mei-juni op 15 tot 30 m diepte, in juli-augustus op 20 tot 35 m. Bij watertemperaturen boven 18 graden zakt de school dieper, tot 40 m. Op een Lowrance HDS Live 12 of Garmin GPSMAP 1023xsv zie je pelagische scholen als korte verticale wolken op het scherm, vaak op 25 tot 30 m. Charterkapiteins zoeken doelgericht deze scholen op met de boot-mounted sonar, daarna laat de boot zich over de school drijven en valt iedereen aan met paternosters.
Wind west tot zuidwest tussen 2 en 4 Beaufort met bewolkte zon is in 2026 nog altijd ideaal. Matige golfslag activeert de school, gevarieerd zonlicht-doorvalpatroon helpt het kunstaas opvallen. Doodstil heldere zonnedagen zijn lastig omdat makreel dieper trekt en boot-schaduw afschrikt. Sterke noordwesten wind boven 5 Beaufort levert grote variatie op: scholen worden naar de Bruine Bank-rand gedreven en kunnen daar enorm geconcentreerd zijn, maar uitvaren is minder comfortabel.
Sinds 2024 geldt op de Noordzee voor sportvissers een limiet van 25 makreel per persoon per dag voor recreatief gebruik. Boven die limiet gevangen makreel moet worden teruggezet. Charterboten respecteren deze limiet streng en hanteren tellingen aan boord. Sportvisserij Nederland (sportvisserijnederland.nl) publiceert jaarlijks de actuele recreatieve aanvoerlimieten op basis van EU-quota voor IFM-soorten. Voor makreel onder 30 cm geldt vrijwillige terugzet om jongmateriaal te beschermen.
